മുൻ ബംഗ്ലാദേശ് പ്രധാനമന്ത്രി ഷെയ്ഖ് ഹസീനയെ വിട്ടുകിട്ടണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് ബംഗ്ലാദേശിലെ മുഹമ്മദ് യൂനുസ് നേതൃത്വം നൽകുന്ന ഇടക്കാല സർക്കാർ ഇന്ത്യയ്ക്ക് ഔദ്യോഗിക കത്ത് അയച്ചു. രാജ്യത്തെ ഇൻ്റർനാഷണൽ ക്രൈംസ് ട്രൈബ്യൂണൽ (ഐ.സി.ടി.-ബി.ഡി.) ഹസീനയ്ക്ക് വധശിക്ഷ വിധിച്ചതിനെ തുടർന്നാണ് ഈ നീക്കം. കത്ത് വെള്ളിയാഴ്ചയാണ് അയച്ചതെന്ന് വിദേശകാര്യ ഉപദേഷ്ടാവ് തൗഹിദ് ഹുസൈനെ ഉദ്ധരിച്ച് സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ബംഗ്ലാദേശ് സംബാദ് സംസ്ത (ബി.എസ്.എസ്.) റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. ഈ വിധി ഷെയ്ഖ് ഹസീനയുടെ മാത്രമല്ല, അവരുടെ പാർട്ടിയായ ബംഗ്ലാദേശ് അവാമി ലീഗിന്റെയും രാഷ്ട്രീയ നിലനിൽപ്പിന് ഭീഷണിയാണ്.
നവംബർ 17-ന്, പ്രത്യേക ബംഗ്ലാദേശ് ട്രൈബ്യൂണൽ 78 വയസ്സുള്ള ഹസീനയ്ക്ക്, അന്ന് ആഭ്യന്തര മന്ത്രിയായിരുന്ന അസദുസ്സമാൻ ഖാൻ കമലിനൊപ്പം “മനുഷ്യരാശിക്കെതിരായ കുറ്റങ്ങൾ” ചുമത്തി വധശിക്ഷ വിധിച്ചിരുന്നു. ഇരുവരും ഇന്ത്യയിൽ തുടരുന്നതിനാലാണ് വിചാരണ ഇവർ അറിയാതെ നടന്നത്. കേസിലെ മൂന്നാം പ്രതിയായ മുൻ പോലീസ് മേധാവി ചൗധരി അബ്ദുല്ല അൽ മമൂൻ, കേസിൽ മാപ്പുസാക്ഷിയായി മാറിയതിനാൽ അഞ്ചുവർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.
കഴിഞ്ഞ വർഷം ഓഗസ്റ്റ് 5-ന് വിദ്യാർത്ഥികളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന ‘ജൂലൈ പ്രക്ഷോഭം’ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന അക്രമാസക്തമായ പ്രതിഷേധത്തെത്തുടർന്ന് ഹസീനയുടെ അവാമി ലീഗ് സർക്കാർ അട്ടിമറിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. പ്രതിഷേധിച്ച വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ആഹ്വാനപ്രകാരം മൂന്ന് ദിവസത്തിന് ശേഷം നോബൽ സമ്മാന ജേതാവായ യൂനുസ് പാരീസിൽ നിന്ന് പറന്നെത്തി ഇടക്കാല സർക്കാരിൻ്റെ മുഖ്യ ഉപദേഷ്ടാവായി ചുമതലയേറ്റു.
കഴിഞ്ഞ വർഷം ജൂലൈ 15 നും ഓഗസ്റ്റ് 15 നും ഇടയിൽ ഏകദേശം 1,400 പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി യുഎൻ മനുഷ്യാവകാശ ഓഫീസ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുമ്പോൾ, പ്രതിഷേധക്കാരെ അടിച്ചമർത്താൻ ക്രൂരമായ മാർഗ്ഗങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചുവെന്നാണ് ഹസീനയ്ക്കും മറ്റ് രണ്ടുപേർക്കുമെതിരെയുള്ള ആരോപണം. കഴിഞ്ഞ വർഷം ഡിസംബറിൽ ഇടക്കാല സർക്കാർ നയതന്ത്രപരമായ കുറിപ്പ് അയച്ച് ഹസീനയെ വിട്ടുകിട്ടാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇതിന് മറുപടിയായി ഇന്ത്യ കത്ത് ലഭിച്ചതായി സമ്മതിക്കുക മാത്രമാണ് ചെയ്തത്.
എങ്കിലും, ഐ.സി.ടി.-ബി.ഡി. വിധി പ്രഖ്യാപിച്ചതിന് മണിക്കൂറുകൾക്ക് ശേഷം വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം ഒരു പ്രസ്താവന ഇറക്കി: “മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഷെയ്ഖ് ഹസീനയെ സംബന്ധിച്ചുള്ള ‘ബംഗ്ലാദേശിലെ ഇൻ്റർനാഷണൽ ക്രൈംസ് ട്രൈബ്യൂണൽ’ പ്രഖ്യാപിച്ച വിധി ഇന്ത്യ ശ്രദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ട്.”
“ഒരു അടുത്ത അയൽരാജ്യമെന്ന നിലയിൽ, ബംഗ്ലാദേശിലെ ജനങ്ങളുടെ സമാധാനം, ജനാധിപത്യം, എല്ലാവരെയും ഉൾക്കൊള്ളൽ, രാജ്യത്തെ സുസ്ഥിരത എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള മികച്ച താൽപ്പര്യങ്ങളിൽ ഇന്ത്യ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധമായി തുടരുന്നു. അതിനായി ഞങ്ങൾ എല്ലാ പങ്കാളികളുമായും ക്രിയാത്മകമായി ഇടപഴകും,” പ്രസ്താവനയിൽ പറയുന്നു.
നവംബർ 20-ന്, നിയമ ഉപദേഷ്ടാവ് ആസിഫ് നസ്രുൽ, ഹസീനയെയും അവരുടെ ആഭ്യന്തര മന്ത്രിയെയും തിരിച്ചയക്കാൻ ഇടക്കാല സർക്കാർ ഡൽഹിക്ക് കത്ത് അയക്കുമെന്ന് പറഞ്ഞു. ഇപ്പോൾ ഒളിച്ചോടിയ കുറ്റവാളികൾ ആയതിനാൽ അവരെ തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരാൻ ഇൻ്റർനാഷണൽ ക്രിമിനൽ കോർട്ടിനെ സമീപിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചും സർക്കാർ ആലോചിക്കുന്നുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
“ഈ ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട വ്യക്തികളെ തിരിച്ചയക്കുന്ന കാര്യത്തിൽ ഇൻ്റർനാഷണൽ ക്രിമിനൽ കോർട്ടിനെ സമീപിക്കാമോ എന്ന് തീരുമാനിക്കാൻ ഞങ്ങൾ ഉടൻ ഒരു മീറ്റിംഗ് നടത്തും,” നസ്രുൽ റിപ്പോർട്ടർമാരോട് പറഞ്ഞു. മൂന്ന് ദിവസങ്ങൾക്ക് ശേഷം, തങ്ങൾ ഹസീനയെയും കമലിനെയും വിട്ടുകിട്ടാൻ അഭ്യർത്ഥിച്ച് കത്ത് നൽകാൻ പോവുകയാണെന്നും, അവരെ തിരിച്ചയക്കാൻ ഇന്ത്യക്ക് അധിക ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ടെന്നും വിശ്വസിക്കുന്നുവെന്നും അദ്ദേഹം ആവർത്തിച്ചു.